az / ru
 
     
 
Ana səhifə > Konsaltinq > Maliyyə və hüquq

ARDNŞ-ın ilk avrobondları

13.02.2012 | İldırım

Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti (ARDNŞ) London Fond Birjasında özünün ilk avrobondlarının yerləşdirilməsini başa çatdırıb. ARDNŞ-dən verilən məlumata görə, buraxılan qiymətli kağızların həcmi 500 milyon dollar təşkil edib və onların hamısını satmaq mümkün olub. 290 sərmayədardan daxil olan təklif 4,6 milyard dollar olub ki, bunun da sayəsində istiqarzların gəlirliliyi illik 5,4% təşkil edib. Avrobondların ödənilməsi tarixi 9 fevral 2017-ci il olduğu üçün onları uzunmüddətli qiymətli kağızlar kateqoriyasına aid etmək olar.
ARDNŞ-ın prezidenti Rövnəq Abudllayevin sözlərinə görə, «bu bondlar şirkətə maliyyə ehtiyaclarını ödəmək üçün lazım deyil. Biz onları yalnız SOCAR-ın reytinqini artırmaq üçün buraxırıq». Eyni zamanda şirkət rəhbəri bildirib ki, ARDNŞ-ın mütəxəssisləri mütəmadi olaraq maliyyə bazarlarının monitorinqini aparıblar və Avropada maliyyə böhranı ilə əlaqədar olaraq qiymətli kağızların vaxtında buraxılıb buraxılmaması məsələsini araşdırıblar.

ARDNŞ-ın avrobondları uyğun vaxtda buraxılıbmı?

ARDNŞ xarici kapital bazarına hələ 2009-cu ildə çıxmağı planlaşdırırdı. Amma əvvəlcə dünya maliyyə böhranı buna mane oldu, sonra beynəlxalq agentliklərin şirkətdə apardığı auditin nəticələrini gözləmək lazım gəldi.

Azərbaycanın ARDNŞ və Azərbaycan Beynəlxalq Bankı kimi iri təsərrüfat subyektləri ilk dövlət qiymətli kağızlarının yerləşdirilməsini gözləyirdilər. Hesab olunurdu ki, Azərbaycanın suveren borc üzrə qiymətli kağızları korporativ sektor nümayəndələrinin kağızları üçün də müəyyən gəlirlilik səviyyəsini müəyyənləşdirməli idi. Amma 2008-2009-u illər maliyyə böhranı Azərbaycana özünün avrobondları ilə dünya bazarına çıxmasına mane oldu.

Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsinin rəhbəri Rüfət Aslanlının sözlərinə görə, Azərbaycan şirkətləri üçün avroistiqrazların buraxılışının ən münasib vaxtı 2010-cu ilin sonları idi. Həmin ilin noyabrında R.Aslanlı bəyan etmişdi ki, «hazırda kapital bazarına həm suveren, həm də korporativ istiqrazlarla çıxmaq sərfəlidir. Birincisi, likvidlik çox yüksəkdir, ikincisi, gəlirlilik aşağıdır. Nəhayət, bizim ölkə və ümumən region, inkişaf etməkdə olan ölkələr sərmayədarlar üçün cəlbedicidir». Amma ARDNŞ avroistiqrazlarını məhz həmin vaxt buraxmadı, əksinə, artıq Avropanı maliyyə böhranının ikinci dalğası bürüdüyü bir vaxtda London Fond Birjasına çıxdı ki, bu da əlbəttə, avroistiqrazların gəlirliliyinə təsir etdi.

Əgər ARDNŞ dünya maliyyə böhranına qədər Avropa bazarlarına çıxsaydı, onun avrobondlarının nə qədər cəlbedici ola biləcəyini hazırda demək çox çətindir. Hər bir halda qiymətli kağızların gəlirliliyi bazarın konyukturası ilə müəyyən olunur. Amma sözsüz ki, ARDNŞ-in buraxdığı həmin kateqoriyaya aid istiqraz bazarı üzrə orta gəlirlilik aşağı olardı ki, bu da şirkətə onların ödənməsi zamanı pula qənaət etməsinə imkan verərdi.

Houlihan Lokey sərmayə bankının Avropa üzrə korporativ maliyyə şöbəsinin rəhbəri Brayan Mak-Key Avropanın kapital bazarındakı indiki vəziyyəti belə səciyyələndirir: «ABŞ-ın institusional kreditorları Avropa bankları tərəfindən kredit həcmlərinin azalmasını görür və bunu qəbul edirlər və Avropa şirkətlərinə özəl yerləşdirmə bazarı vasitəsilə kapital təklif edirlər». Yəni söhbət sərbəst pul vasitələrini axtarmaqdan deyil, qıtlaşmış Avropa bazarlarını zənginləşdirməkdən gedir.

Auditin nəticələrinə əsasən ARDNŞ-ın cəlbediciliyi necədir?

London Fond Birjası kimi hərracların mütləq şərtlərindən biri emitent haqqında dünyanın ən azı iki tanınmış reytinq agentliyinin rəyinin olmasıdır.

Fitch Ratings və Moody’s SOCAR-ın avrobondlarına müvafiq olaraq BBB- və Ba1 reytinqləri verib. Fitch Ratings üçün BBB- münasib kredit səviyyəsinə uyğundur (Good Credit Quality). Bu çox deyil, çünki avrobondlar BB+, BB+ (EXP), BB,  BB (EXP), BB-, BB-(EXP) kimi spekulyativ (Speculative) reytinqlərdən cəmi pillə yuxarı qiymətləndirilib. Moody’s-ə görə isə Ba1 reytinqi əhəmiyyətli dərəcədə risk deməkdir (Substantial Risk). Moody’s-də bir pillə yuxarıda «orta keyfiyyətli» reytinqlər dayanır (Baa1, Baa2, Baa3), ondan aşağıda isə yüksək riskli (high risk) qiymətli kağızlar durur (B1, B2, B3).

Fitch Ratings-in ARDNŞ-ın avrobondlarına verdiyi belə aşağı qiymət reytinq agentliyinin keçirdiyi auditin nəticələri üzrə rəyində yer alıb. Hesabatda xüsusən qeyd olunur ki, 2011-ci ilin sonuna qədər ARDNŞ-in borclarının, demək olar, yarısı onun törəmə şirkətlərinin payına düşür və ilin ikinci yarısının yekunlarına görə, şirkətin gəlirləri cəmi 2% təşkil edirdi. Məsələn, törəmə şirkətləri arasında əsas borclu müəssisə SOCAR-Turcas hesab olunur (2011-ci ilin sonuna qaytarılmayan borcların 29%-i). Bu şirkət ARDNŞ-in törəmə strukturlarının ümumi ikincidərəcəli gəlir göstəricisinin 4%-ni təmin edib. Bundan əlavə Fitch Ratings ARDNŞ-in törəmə şirkətlərinin borc sahibləri üçün aktivlərin qaytarılması perspektivini görməyib.

Neft hasilatına gəldikdə isə audit şirkətinin ekspertləri qeyd edirlər ki, «2011-ci ilin birinci yarısında neft və qaz hasilatı həcmlərində ARDNŞ sutkada 266 min 869 barrel neft olmaqla nisbətdə kiçik miqyasa malikdir (digər şirkətlərdə paylar nəzərə alınmadan), amma Fitch Ratings ehtimal edir ki, artım əsasən ARDNŞ-da məhsulun bölüşdürülməsi üzrə əsas razılaşmalar üzrə hasilatın artması ilə şərtlənəcək. ARDNŞ yetkin neft və qaz yataqlarını istismar etdiyi üçün onun hasilata çəkdiyi xərclər Rusiyanın müqayisə oluna biləcək şirkətləri nisbətdə daha yüksəkdir».
Nəhayət, agentlik ekspertlərinin fikrincə, «ARDNŞ dövlətlə güclü əlaqələrdən üstünlüklər əldə etməkdə davam etsə də (Azərbaycanın suveren reytinqi «BBB-/proqnoz «Müsbət») dövlətin birbaşa hüquqi sənədləşdirilməmiş təminatları olmadan maliyyə yardımı etməsi dövlət tərəfindən ARDNŞ-in borclarına şəksiz zəmanət vermir».

Fitch Ratings-in rəyinə əsaslansaq, belə çıxır ki, əgər ARDNŞ avrobondları ilə xarici kapital bazarlarına özünün xarici nümayəndəliklərini genişləndirməzdən və qeyri-rentabelli törəmə strukturlara malik olmazdan əvvəl çıxsaydı, yəni bunu bir neçə il bundan əvvəl etsəydi, çox güman ki, onun qiymətli kağızlarının reytinqi daha yüksək olardı ki, bu da onları birjalarda daha münasib şərtlərlə yerləşdirməyə imkan verərdi.

 
Orphus system Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və Ctrl+Ent düyməsini basın.
 
 
Şərh yazın
 
 
Biznes kataloq Kabinetə giriş  |  Şirkəti əlavə etmək  |  Əlaqə
 
+ Apteklər və əczaçılıq (235)
+ Avtomobillər (323)
+ Ayaqqabı və aksesuarlar (156)
+ Banklar və sığorta (128)
+ Daşınmaz əmlak (269)
+ Ev və ofis üçün mallar (142)
+ Geyim (321)
+ Gözəllik və sağlamlıq (313)
+ Heyvanlar və bitkilər (72)
+ Hotels (236)
+ Hüquq xidmətləri (376)
+ İdman (116)
+ İnformasiya texnologiyaları (267)
+ İnteryer əşyaları (37)
+ İşgüzar xidmətlər (349)
+ İstirahət və əyləncə (248)
+ Kafe və barlar (228)
+ Kompüter texnikası (216)
+ Kurslar və Təlimlər (183)
+ Kənd təsərrüfatı (97)
+ Mağazalar (217)
+ Mebel və interyer (299)
+ Mətbuat (169)
+ Neft və qaz (92)
+ Nəqliyyat və logistika (275)
+ Özəl tibb müəssisələri (179)
+ Özəl təhsil (176)
+ Poliqrafiya (232)
+ Reklam və ictimai əlaqələr (250)
+ Restoranlar (188)
+ Stomatologiya (93)
+ Sənaye (297)
+ Telekommunikasiya (92)
+ Tikinti avadanlığı (316)
+ Tikinti və landşaft (584)
+ Tikinti, tədarük (266)
+ Topdansatış ticarəti (142)
+ Turizm və istirahət (395)
+ Təhlükəsizlik və mühafizə (136)
+ Təmir xidmətləri (108)
+ Uşaq və analar üçün mallar (78)
+ Veb saytlar (125)
+ Xidmətlər (295)
+ Xüsusi avadanlıq (178)
+ Yeməklərin hazırlanması (153)
+ Ərzaq məhsulları (133)
 
 
Copyright © 2011-2011 biznesinfo.az. Portalın materiallarından istifadə edərkən mənbəyə istinad etmək xahiş olunur. Məqalələrdə bildirilən rəylər müəlliflərin şəxsi fikridir və redaksiyanın və sponsorların fikrinə uyğun gəlməyə bilər. İstifadəçilərə, portalda yerləşdirilmiş materiallardan istifadənin konkret məqsədləri və mövcud qanunvericiliklə əlaqədar mütəxəssislə məsləhətləşmək tövsiyyə olunur.